Назад

ТРКАЛЕЗНА МАСА „БЛАЖЕ КОНЕСКИ – МОСТОТ ШТО ГИ ПОВРЗУВА МАКЕДОНСКИТЕ И РУСКИТЕ СЛАВИСТИ“, 18 МАРТ 2021 ГОДИНА

На 18 март, во соработка со Рускиот центар при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура, се одржа тркалезна маса „Блаже Конески – мостот што ги поврзува македонските и руските слависти“ во чест на големиот јубилеј – 100 години од раѓањето на Блаже Конески.

Настанот се одржа како дел од Програмата на манифестацијата „2021 – Година во чест на Блаже Конески“ која се одвива под покровителство на Претседателот Стево Пендаровски, Министерството за култура во соработка со Министерството за образование и наука.

На тркалезната маса се обратија Никола Јанкуловски, Ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, Сергеј Баздникин, Амбасадор на Руската Федерација, Андреј Александрович Липгарт, декан на филолошкиот факултет на Московскиот државен универзитет „М. В. Ломоносов”. Модератор на настанот беше проф. д-р Биљана Мирчевска-Бошева, директор на Рускиот центар.

Амбасадорот Сергеј Баздникин во своето обраќање потенцира:

«Уважаемый проф. др. Никола Янкуловский (ректор УКиМ),

Уважаемый Андрей Александрович (Липгарт, декан филологического факультета МГУ),

Уважаемая проф. др. Биляна Мирчевская-Бошева (директор Русского центра при УКиМ),

Уважаемые профессоры,

Уважаемые дамы и господа, дорогие друзья,

Сердечно приветствую участников «круглого стола», посвященного выдающейся личности в македонской лингвистике и литературе, автору основополагающих трудов по македонскому языку – академику Блаже Конескому, 100-летие со дня рождения которого отмечается в нынешнем году (19 декабря).

Тешко е да се прецени улогата што ја одигра Блаже Конески во формирањето и кодификацијата на македонскиот литературен јазик, и сите вие добро – подобро од мене – го знаете тоа. Сакам да потенцирам дека во многу работи тој беше пионер. Односно е првиот во повоената Македонија уредник на списанијата за литература «Нов ден» и «Современост», прв претседател на Друштвото на писателите на Македонија (1947-1948) и на Македонската академија на науките и уметностите (1967-1975). Состави поголем дел од првиот «Македонски правопис» (1945) и проширеното издание «Македонски правопис со правописен речник» (1950). Автор е на првата кодифицирана «Граматика на македонскиот литературен јазик» (1952 и 1954), што јас ја користев пред неколку години при изучување на македонскиот јазик, и исто така е автор на «Речник на македонскиот јазик» во три дела (1961, 1965, 1966).

Извонредниот писател Петре Андреевски во својот дневник откако Конески почина напиша: «Блаже Конески беше најмаркантната личност во нашиот културен простор. Светски поет и лингвист, најбогата библиотека собрана во еден човек... Блаже Конески умре и нека му е лесна земјата. Дај Боже, барем на секои сто години да ни ce paѓa Блаже Конески». Така што, неговите многулики таленти се јасно потврдени со неговата крајно плодна работа како филолог, поет, прозаист и професор.

Покрај тоа, тој беше ректор на Универзитетот и беше на чело на Филолошкиот факултет на УКиМ, кој го носи неговото име веќе речиси четвртина век (од 1997 година). Руската амбасада традиционално одржува тесна соработка со факултетот, каде што рускиот јазик се изучува од 1947 година, со Катедрата за славистика и со Рускиот центар при УКиМ. Се надеваме дека со поддршка на раководството на Универзитетот и на факултетот нашата работа ќе продолжи успешно да се развива.

Насколько знаю, участники «круглого стола» уделят особое внимание научным и творческим связям академика Конеского с Россией. С большим удовольствием послушаю эти выступления, тем более, что многие из вас хорошо знали его лично. Отмечу лишь, что в своих произведениях он неоднократно обращался к творчеству наших поэтов, которые воспевали близкие ему идеалы, связанные, прежде всего, с борьбой за свободу и равенство. К слову, для меня было интересно узнать, что на свое первое стихотворение на македонском языке – «Письмо матери» – его вдохновило соответствующее произведение русского поэта – в разных источниках речь идет либо о С.А.Есенине, либо о В.В.Маяковском – творчество последнего – наряду со стихами А.Блока – стало доступно македонским читателям в блестящих переводах Б.Конеского.

Несколько слов о формулировке темы сегодняшнего мероприятия – на мой взгляд, она свидетельствует о тесных связях между специалистами наших стран в области славистики, закладывавшихся еще в начальный период деятельности Конеского. При этом каждый из вас, участвующих в сегодняшнем «круглом столе», и ваших коллег, которые по каким-то причинам отсутствуют, является неотъемлемой частью и этого «моста», и в более широком смысле – обширного пространства славистики, являющегося прочной опорой фундамента традиционно дружественных отношений между нашими странами. Взаимодействие российских и македонских ученых уже многие десятилетия носит многоплановый характер и направлено на изучение, сохранение и умножение многочисленных языковых, литературных и культурных связей, уходящих корнями в глубь веков.

Македонските и руските слависти ги обединуваат заеднички пристапи кон изучување на јазиците, од кои секој е важен дел од националниот идентитет, а честопати и е дел од државноста. Се разбира, руската наука безусловно го признава македонскиот јазик како самостоен и автентичен. Од 1975 година, на Државниот универзитет «Ломоносов» во Москва се спроведува обука на македонисти, која долги години ја водеше легендарната Рина Павловна Усикова – патем, ученичката на Конески. За жал, таа не е со нас, но секогаш се сеќаваме на неа – на 11 март, таа можеше да го прослави својот 88-ми роденден. Убеден сум дека името на Рина Павловна ќе се спомне денеска во повеќе наврати.

Географијата за изучување на македонскиот јазик во Русија ги вклучува не само Москва, туку и Санкт Петербург, Воронеж, Перм – со особено задоволство би сакал да ги поздравам учесниците на «тркалезната маса» од Државниот универзитет во Санкт Петербург и во Воронеж. Се развива соработка со високообразовните институции во Липецк, Новосибирск, Самара, Тамбов.

Сето ова сведочи за значителниот потенцијал за соработка помеѓу нашите држави – вклучително и во хуманитарната област – што целосно им одговора на клучните интереси на двата братски словенски народи. Врзани сме со врски на пријателство, длабока духовна и културна блискост. Да нагласам – насочени сме кон натамошен сеопфатен развој на односите во различни области толку интензивно колку за тоа се подготвени наши македонски партнери. А тоа е, се разбира, врз основа на еднаквост и заемно почитување, водење сметка за меѓусебните интереси.

Како заклучок, би сакал да го цитирам академик Конески, за кого способноста за да се изразува во творештво не беше само естетска вештина, туку и морален критериум: «Голема интелектуална храброст стои зад јасниот исказ со што човек без зазор ги одредува границите на своето можење по кои душкаат ранкуните».

Желаю участникам «круглого стола» ясных высказываний, интересных дискуссий, плодотворной работы и всего самого доброго.

Благодарю за внимание.»